Sociale veiligheid in de openbare ruimte

Dé scan voor een datagedreven aanpak van straatintimidatie en sociale onveiligheid

Van inzicht naar een gerichte aanpak tegen straatintimidatie

Straatintimidatie is voor veel inwoners dagelijkse realiteit. Vooral vrouwen ervaren steeds vaker onveiligheid in de openbare ruimte. Gemeenten en provincies nemen daarom maatregelen - van extra toezicht tot campagnes en aanpassingen in de inrichting. Toch is het zoeken naar de juiste aanpak: waar ligt het risico nu écht het hoogst, en waar maak je met beperkte middelen de meeste impact?

De Safe Streets Scan van Antea Group helpt je om die keuze onderbouwd te maken. Met een snelle, datagedreven analyse brengen we sociaal onveilige plekken in beeld en vertalen we dit naar duidelijke prioriteiten en praktische oplossingen.

Waarom straatintimidatie vraagt om een andere aanpak

Ad hoc reageren op klachten en meldingen biedt vaak geen duurzame oplossing en leidt tot herhaalde maatregelen in dezelfde buurt of hetzelfde park. Wanneer je straatintimidatie doelgericht wil voorkomen, is het belangrijk om te starten met inzicht: waar zitten de patronen en welke fysieke factoren kunnen onveiligheid versterken?

Daarbij speelt mee dat de openbare ruimte niet door iedereen hetzelfde wordt ervaren. Onderzoekers wijzen er al decennia op dat steden en dorpen vaak zijn ontworpen vanuit een mannelijk perspectief, terwijl vrouwen disproportioneel vaak met intimidatie te maken krijgen en zich vaker onveilig voelen. Juist daarom is de Safe Streets Scan door vrouwelijke medewerkers van Antea Group ontwikkeld, omdat het waardevol is sociale veiligheid ook vanuit een ander perspectief te analyseren.

Wat is de Safe Streets Scan?

De Safe Streets Scan geeft inzicht in locaties met een hoog risico op straatintimidatie en sociale onveiligheid. We kijken daarbij niet alleen naar de locatie van losse objecten in de openbare ruimte, maar vooral naar de combinatie ervan en het effect dat deze elementen op elkaar hebben. Zo voelt een zitbankje veiliger met goede, gelijkmatige verlichting en zicht op andere gebruikers, maar minder prettig als het in het donker staat of direct naast hoog groen dat zichtlijnen belemmert. Het zijn dit soort combinaties die bijdragen aan veiligheidsgevoelens.

De uitkomsten van de Safe Streets Scan vergelijken we waar mogelijk met signalen en meldingen die binnenkomen. Zo koppelen we statistieken en cijfers aan de praktijk en ontstaat een stevig, controleerbaar beeld om maatregelen planmatig te kiezen.

Hoe werkt de Safe Streets Scan?

Het traject is ingericht om snel en efficiënt een eerste inzicht te geven met minimale inspanning vanuit jouw organisatie. We sluiten aan op landelijke standaarden en gebruiken beschikbare data, aangevuld met data die je al in huis hebt.

Inventarisatie van data
Welke objecten in de openbare ruimte zijn er en waar bevinden deze zich? We benutten open data over relevante assets in de openbare ruimte zoals openbare verlichting, straatmeubilair en openbaar groen uit de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) of uit het eigen beheersysteem.
Analyse per vierkante meter
Nadat we de relevante gegevens hebben verzameld analyseren we deze, waarbij we de aanwezige objecten én hun onderlinge samenhang bekijken en waarderen. Ook de omringende gebiedstypen (bijvoorbeeld wonen, werken, winkelen of recreatie) nemen we hierin mee, omdat die de sociale dynamiek beïnvloeden.
Risicoscore en hotspots
De resultaten brengen we samen in risicoscores en hotspots: plekken waar meerdere ongunstige factoren samenkomen. Zo zie je in één oogopslag waar de grootste kansen liggen om bestaande plekken prettiger en veiliger te maken.
Verificatie en duiding
Waar mogelijk vergelijken we de uitkomsten met meldingen- of signalenkaarten. Daarmee toetsen we de data aan de praktijk en kunnen we beter prioriteren.
Advies en implementatie
We vertalen de analyse naar een gestructureerde gebiedsgerichte aanpak met concrete maatregelen en adviezen. Ook geven we handvatten om dit te borgen in beheer en programmering, en richtlijnen voor verdere optimalisatie en handhaving.

Dé scan voor een datagedreven aanpak van straatintimidatie en sociale onveiligheid

Wat levert het op?

Met de Safe Streets Scan krijgt jouw gemeente een overzichtelijk en objectief totaalbeeld van risicolocaties voor straatintimidatie en sociale onveiligheid in de openbare ruimte. Je beschikt over duidelijke kaarten met risicoscores en hotspots en sociale onveiligheid, waarmee je veiligheidsmaatregelen onderbouwd kunt prioriteren. De scan biedt daarnaast gebiedsgerichte inzichten in de veilige inrichting van de openbare ruimte, zoals locaties met onverlichte ingangen, bankjes of hoog groen dat zichtlijnen belemmert en bijdraagt aan onveiligheidsgevoelens bij inwoners. De resultaten vormen een stevige basis bij het planmatig programmeren van gebiedsgerichte maatregelen, bijvoorbeeld als input voor meerjarenplanning en stedelijke programmering. Zo ontstaat een objectieve onderbouwing van het veiligheidsbeleid en kunnen gemeenten straatintimidatie preventief aanpakken op basis van data én een totaalbeeld van meldingen en signalen.

Voor wie is dit bedoeld?

De Safe Streets Scan is bedoeld voor gemeenten en provincies en ondersteunt adviseurs en beleidsmedewerkers op het gebied van sociale veiligheid, openbare ruimte, beheer, mobiliteit en inclusie. De scan helpt om verschillende disciplines dezelfde taal en dezelfde prioriteiten te geven.