Beeldmateriaal door: Danny Cornelissen

De energietransitie brengt nieuwe uitdagingen met zich mee - zeker in een regio als de Rotterdamse haven, waar industrie, innovatie en leefomgeving dicht bij elkaar liggen. Voor de Provincie Zuid-Holland en Antea Group kwam die uitdaging samen in één belangrijke vraag: hoe kunnen we de milieueffecten en veiligheidsrisico’s van ammoniak als energiedrager zorgvuldig in kaart brengen? Het resultaat: een unieke samenwerking die laat zien hoe overheid en ingenieurs- en adviesbureau samen kunnen bouwen aan kennis, vertrouwen en toekomstbestendig beleid.

Ammoniak als schakel in de energietransitie

De energietransitie vraagt om nieuwe vormen van energieopslag en transport. Ammoniak wordt steeds vaker gezien als een veelbelovende waterstofdrager - maar ook één die serieuze veiligheidsvraagstukken oproept. “Waar elektriciteit niet toereikend is, biedt waterstof een oplossing. Tegelijkertijd moeten we goed begrijpen wat de impact is op milieu en veiligheid,” vertelt Corry van Driel, beleidsadviseur bij de Provincie Zuid-Holland. Om die reden startte de provincie binnen het samenwerkingsverband NOVEX Rotterdamse Haven een milieuverkenning ammoniak - met Antea Group als uitvoerend partner. “We wisten: dit is een opgave die volop in beweging is. De context verandert terwijl je bezig bent. Dat vraagt om flexibiliteit en vertrouwen,” aldus Monique Berrevoets-Steenbakker, strategisch adviseur en projectleider bij Antea Group.

Ammoniak is een onderwerp dat leeft - mensen willen weten wat het betekent voor hun omgeving. Het geeft voldoening dat ons werk bijdraagt aan die open dialoog.


Monique Berrevoets-Steenbakker
Strategisch adviseur SAVE

Flexibiliteit als succesfactor

Bij de start van het project bleek dat belangrijke beleidsdocumenten - zoals de kabinetsvisie op waterstof en waterstofdragers - en de parallelle studie Systeembeschrijving nog niet waren gepubliceerd. Daardoor moesten provincie en Antea Group continu schakelen. “We konden niet simpelweg een vaststaand kader volgen. De wereld om ons heen was nog in ontwikkeling,” vertelt Van Driel. In plaats van vast te houden aan de oorspronkelijke aanpak, kozen de partners voor een open werkwijze. Regelmatige afstemming, korte lijnen en veel contactmomenten bleken essentieel. “We belden elkaar regelmatig even tussendoor. In vijf minuten konden we dan samen knopen doorhakken. Dat maakt een wereld van verschil,” zegt Berrevoets-Steenbakker. Die aanpak zorgde ervoor dat het project, ondanks de onzekerheden, binnen tijd en budget werd afgerond. Het resultaat: een goed onderbouwd rapport, dat door zowel de begeleidingscommissie als beleidsmakers positief werd ontvangen.

Van opdrachtgever naar projectteam

Wat deze samenwerking bijzonder maakte, was het onderlinge vertrouwen en de prettige sfeer. “Na de toekenning van het project verdwijnt de formele afstand eigenlijk meteen,” vertelt Berrevoets-Steenbakker. “Vanaf dat moment vorm je één projectteam met een gezamenlijk doel: een rapport neerleggen waarmee iedereen verder kan.” Dat wederzijds vertrouwen was cruciaal in een traject waarin de context voortdurend veranderde. “Er kwamen nieuwe inzichten, andere onderzoeken liepen parallel en dan moet je als partners samen zoeken naar oplossingen,” aldus Van Driel.

Waardevolle resultaten voor beleid én maatschappij

De milieuverkenning leverde belangrijke inzichten op voor de provincie en de gemeente Rotterdam. De resultaten worden gebruikt bij het actualiseren van het omgevingsbeleid, zodat toekomstige ammoniakactiviteiten op een veilige en verantwoorde manier kunnen plaatsvinden. Daarnaast werden de bevindingen gedeeld met omwonenden en belanghebbenden. “De belangstelling was groot,” vertelt Berrevoets-Steenbakker. “Ammoniak is een onderwerp dat leeft - mensen willen weten wat het betekent voor hun omgeving. Het geeft voldoening dat ons werk bijdraagt aan die open dialoog.”
Voor Antea Group gaat de waarde van het project dan ook verder dan het opleveren van een rapport. “Het is mooi als onderzoek daadwerkelijk wordt toegepast,” zegt Berrevoets-Steenbakker. “Dat is waar we het voor doen: kennis leveren die beleid versterkt en duidelijkheid en openheid levert.”

Leren voor de toekomst

Zowel Antea Group als de Provincie Zuid-Holland kijken met trots terug op het project - en met een blik op de toekomst. “Complexe energietransitie-projecten vragen om lef en flexibiliteit,” zegt Van Driel. “Je werkt in een politiek-bestuurlijke omgeving waar dingen kunnen veranderen. Belangrijk is dat je open communiceert, elkaar vertrouwt en samen verantwoordelijkheid neemt voor het eindresultaat.” Ook Berrevoets-Steenbakker ziet waardevolle lessen voor toekomstige samenwerkingen: “Begin zakelijk, maar werk als partners samen. Investeer in persoonlijk contact, houd ruimte voor voortschrijdend inzicht en wees bereid samen te leren. Alleen dan kun je complexe maatschappelijke vraagstukken écht verder brengen.”

Een blauwdruk voor de toekomst

De milieuverkenning ammoniak heeft niet alleen waardevolle beleidsinzichten opgeleverd, maar heeft ook laten zien hoe samenwerking tussen overheid en adviesbureau eruit kan zien in de praktijk: open, flexibel en met een gedeelde ambitie.
Voor Antea Group is het een bevestiging van de kracht van co-creatie. “Projecten als deze laten zien dat we samen meer bereiken dan alleen,” besluit Berrevoets-Steenbakker. “Door kennis te bundelen, durf te tonen en elkaar als partners te zien, maken we de energietransitie veiliger, slimmer en duurzamer.”