Het nieuwe kantoor van ingenieurs- en adviesbureau Antea Group in Almere laat zien hoe circulariteit in de praktijk kan werken. Bij de verbouwing stond niet het vernieuwen om het vernieuwen centraal, maar het slim hergebruiken van wat al aanwezig was. Het resultaat is een toekomstbestendig kantoor waarin materialen, inrichting en techniek bewust zijn gekozen.

“Het uitgangspunt was om zoveel mogelijk bestaande elementen opnieuw te gebruiken,” vertelt Guido de Leeuw, facilitair coördinator bij Antea Group. “Alleen als iets aantoonbaar toegevoegde waarde had, hebben we gekozen voor vervanging.”

Ontwerpen met wat er al is

Dat uitgangspunt werd vanaf het begin meegegeven aan de architect. Bestaande wanden zijn waar mogelijk behouden en opnieuw toegepast in het ontwerp. Soms zijn ze aangepast, bijvoorbeeld door ze akoestisch te verbeteren. Zo voldoen ze weer aan de huidige eisen, zonder onnodig nieuwe materialen te gebruiken.

Een sprekend voorbeeld is de Flevozaal, de grote vergaderruimte op de tweede verdieping. “Die wand is deels hergebruikt en deels opgebouwd uit elementen van andere wanden,” legt De Leeuw uit. “Door deuren aan te passen, is er een nieuwe, functionele vergaderwand ontstaan.”

Gerecyclede materialen met een duidelijke functie

Aan de binnenzijde van de Flevozaal is gekozen voor PET-vilt, gemaakt van restanten van PET-flessen. Dit materiaal zorgt voor goede akoestiek én past binnen de circulaire gedachte. “Je krijgt de kwaliteit die je nodig hebt, maar wel met gebruik van gerecyclede materialen,” aldus De Leeuw.

Ook bij het meubilair is circulariteit een belangrijk uitgangspunt geweest. Bestaand meubilair uit het vorige kantoor is zoveel mogelijk meegenomen naar de nieuwe locatie. Aanvullend zijn stoelen gekozen die circulair zijn ontworpen. “Veel stoelen zijn gemaakt van gerecycled PET-plastic. Dat is in feite een restproduct uit de afvalketen,” zegt De Leeuw.

Tapijt met een tweede leven

De vloeren in het kantoor zijn voorzien van tapijttegels met een biobased ecobase-rug. De tegels zijn na gebruik volledig recyclebaar: zowel garen als rug kunnen opnieuw worden gebruikt zonder kwaliteitsverlies. In plaats van tapijt volledig te vervangen en te vernietigen, wordt nu een groot deel hergebruikt. “De rug van de tapijttegels wordt versneden en opnieuw gebruikt om nieuwe tapijtruggen van te maken,” legt De Leeuw uit. “Het grootste deel van het tapijt krijgt dus weer een tweede leven als tapijt.”

Kozijnen van resthout

Ook in de details is circulariteit zichtbaar. De houten kozijnen bij het vergadercentrum en de spreekruimtes zijn gemaakt van resthout uit een timmerfabriek. “Dit zijn zogeheten pré-consumer producten,” vertelt De Leeuw. “Reststukjes hout worden met speciale verbindingen samengevoegd tot nieuwe kozijnen. Zo wordt hout veel efficiënter gebruikt.”

Slimme verlichting bespaart energie

Circulariteit en duurzaamheid komen ook samen in de verlichting. Het kantoor is uitgerust met zogenoemde organic response-verlichting. Elke armatuur heeft een eigen sensor en past zich aan het gebruik van de ruimte aan. “Waar iemand werkt, brandt het licht sterker. Daaromheen dimt het geleidelijk,” zegt De Leeuw. “Dat scheelt veel energie ten opzichte van traditionele verlichting.”

Duurzaam gebruik, elke dag opnieuw

Ook in het dagelijks gebruik van het gebouw zijn bewuste keuzes gemaakt. De schoonmaak gebeurt grotendeels zonder chemische middelen, met microvezeldoeken en water. Daarnaast wordt geëxperimenteerd met innovatieve oplossingen, zoals een ionenpen voor het reinigen van toiletten, waarbij geen schoonmaakmiddelen nodig zijn.

Breder kijken dan circulariteit

Naast circulariteit is de nieuwe locatie in Almere ook in bredere zin duurzaam. Het pand heeft een A++-energielabel, maakt gebruik van zonnepanelen, warmtepomp en stadsverwarming en is daarmee zeer energiezuinig.

De ligging direct naast het station stimuleert het gebruik van openbaar vervoer. De komende tijd meten we de mobiliteit van en naar het nieuwe kantoor, om zo het effect van de verhuizing op duurzaam reisgedrag binnen de organisatie te monitoren. Daarnaast zijn er 16 laadpalen voor elektrische auto’s en busjes. Zo ondersteunt het kantoor duurzaam reizen en werken op meerdere manieren.

Samenwerking met circulaire partners

Bij de realisatie van het interieur is intensief samengewerkt met gespecialiseerde partners die circulariteit in de praktijk brengen. Intermontage Leurink paste biobased en circulaire materialen toe voor de vloeren, wanden, plafonds en het maatwerkmeubilair. Daarbij zijn onder andere herbruikbare onderdelen uit vrijgekomen wanden 1-op-1 ingezet en opnieuw in de markt gebracht via het SLIM‑programma (Second Life Intermontage). Dit programma geeft wanden en interieurelementen een tweede leven door ze te demonteren, op locatie in te meten, te coderen en vast te leggen in een circulaire database, waarna ze opnieuw kunnen worden toegepast. Het overige meubilair is geleverd door PET Projectinrichters.

Voor de installaties waren INNQ als werktuigbouwkundig installateur en Breedveld & Schreuder als elektrotechnisch installateur betrokken. Het ontwerp van het kantoor is verzorgd door Buro Wierda. Samen zorgden deze partijen ervoor dat circulariteit niet alleen een ambitie bleef, maar concreet en zichtbaar werd in het nieuwe kantoor in Almere.